Bardzo rozległa wieś (dł. Ok. 4 km) licząca ok. 300 mieszkańców, położona nad potokami Wetlina u podnóży Smereka i Hnatowego Berda w paśmie Połoniny Wetlińskiej (od pn) oraz Jawornika i Działu w paśmie granicznym  (od pd.) . Osadzona na prawie wołoskim w majątku Kmitów i wymieniona po raz pierwszy w 1580 r. Tradycyjnie dzieliła się na trzy części: najstarszą (dolną ) ? Stare Sioło, środkową ? Zabrodzie i górną ? Osadę, ciągnącą się aż do przełęczy nad Berehami (872 m). Podobno Osadę tworzyli niegdyś uchodźcy ze zniszczonej w 1622 r. hultajstwem węgierskim wsi Moczarne (nie istniejącej dzisiaj). W 1938 r. Wetlina liczyła 1100 mieszkańców. W 1944 r. stacjonowały tu oddziały Armii Czerwone, w 1945 r. sotnia Bułaka i Wesołego. Sotnię Wesołego ostatecznie rozbiły oddziały NKWD. W 1946 i 1947 r. ludność miejscowa została wysiedlona a zabudowania spalone. Greckokatolicką cerkiew, największą w polskich Karpatach, wysadzono w powietrze w 1950 r. Do ożywienia życia gospodarczego wsi przyczyniła się budowa leśnej kolejki wąskotorowej łączącej Majdan z Moczarnem, dzięki czemu Wetlina stała się ważnym ośrodkiem załadowczym drewna; powstało osiedle pracowników leśnych. W 1964 r. zaczął działać dom wycieczkowy PTTK. Obecnie Wetlina jest dużą miejscowością wczasowo ? turystyczną Bieszczad. Posiada dobre połączenie autobusowe z Krosnem, Mielcem, Sanokiem, Rzeszowem, a w sezonie letnim z Ustrzykami Górnymi.

Baza noclegowo ? gastronomiczna: hotel, zajazd, schronisko PTTK, dom wycieczkowy, całoroczne schronisko młodzieżowe PTSM, ośrodki wczasowe, pensjonaty, ośrodek campingowy, punkty małej gastronomii, bar piwny. W Wetlinie znajduje się także poczta, stacja GOPR, placówka Straży Granicznej. W rejonie Starego Sioła zobaczyć można atrakcyjny 5 metrowy wodospad na dopływie Wetliny. Na zboczach Jawornika, Działu i w Dolinie Beskidnika występują źródła wody mineralnej.

Wetlina noclegi

Wetlina

Atrakcje turystyczne

Rodzaje turystyki

Restauracje i kawiarnie

Stacje Paliw

Miasto powiatowe nad Strwiążem, w północno ? wschodnim krańcu Bieszczad. Nazwa pochodzi z języka ukraińskiego i oznacza miejsce u zbiegu potoku  - ustrik. W 1497 r. król Jan Olbracht dał te tereny w dzierżawę rycerzowi Iwoni Jankowiczowi, który w 1509 r. lokował wieś Ustrzyki, później jego ród przyjął miano Ustrzyckich. Miejscowość leżała na rozwidleniu traktów handlowych do Krosna, Sambora oraz na Węgry, stąd stała się ważnym ośrodkiem handlu przede wszystkim winem, ale także znana była z targów bydlęcych. Pod konie XIX w wraz z powstaniem linii kolejowej nastąpiło znaczne ożywienie gospodarcze regionu a także rozwój przemysłu naftowego ? pierwsza rafineria powstała w 1900 r. W okresie I wojny światowej Ustrzyki znalazły się na linii ciężkich walk, w 1918 r. oddziały ukraińskie opanowały miasto, jednak zostały szybko wyparte. Losy miasta i jego mieszkańców bardzo skomplikowały się wraz z wybuchem II wojny światowej, Ludność Żydowska uległa zagładzie, a gdy w 1944 r. okupant niemiecki opuścił miasto, zostało ono włączone do ZSRR, tam pozostało do 1951 r kiedy to Stalin zwrócił je Polsce w zamian za zagłębie węglowe w okolicach Sokala na ówczesnej Lubelszczyźnie. Nie Był to koniec tragedii, ponieważ mieszkańcy Ustrzyk wbrew swej woli zostali wywiezieni w głąb Ukrainy, a na ich miejsce przesiedlono ludność z okolic Sokala. Te historyczne zawirowania spowodowały, że w Ustrzykach Dolnych nie ma zbyt wielu zabytków kultury materialnej. Podobnie jak w większości bieszczadzkich miejscowości społeczność Ustrzyk Dolnych była wielowyznaniowa, stąd dawna synagoga z 1870 r., w której mieści się obecnie biblioteka i zaniedbany cmentarz żydowski, cerkiew grekokatolicka z 1874 r. pw. Zaśnięcia NMP ? po wojnie służąca jako magazyn, od 1985 r.  pełni swą prawowitą funkcję, oraz neogotycki kościół rzymskokatolicki pw. Matki Bożej Królowej Polski wybudowany w latach 1909 ? 1911. Ciekawostką jest że parafia w Ustrzykach Dolnych powstała wraz z wybudowaniem kościoła, wcześniej modlono się w świątyni w pobliskiej Jasieni. Obejrzeć można rynek, miasta, który pełnił niegdyś funkcję placu targowego, wokół pozostało kilka starych kamieniczek orz budynek stacji kolejowej wybudowany ok. 1870 roku. Tuż przy rynku umieszczono pomnik z nazwiskami żołnierzy WOP poległymi  latach 1945 ? 1947.

Ustrzyki Dolne stanowią teraz ośrodek naukowy i kulturalny, turystyczny i sportowy oraz handlowy i usługowy regionu. Wart uwagi jest Ośrodek Naukowo ? Dydaktyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego z muzeum przyrodniczym. Ośrodek ten prowadzi badania naukowe dotyczące przyrody, historii, kultury Bieszczad. W Ustrzykach skupionych jest wiele instytucji i organizacji turystyczno ? rekreacyjnych. Wokół miejscowości wytyczone zostały szlaki spacerowe. W zimie funkcjonuje kilka wyciągów narciarskich, jest tor biathlonowy i saneczkowy. Do dyspozycji turystów jest także hotel, restauracja, pizzeria itp.

Ustrzyki Dolne noclegi 

Miasto nad Sanem, siedziba władz gminy. Lokowane zostało w II poł XV  w. jako miasto prywatne ? własność rodziny Kmitów z Wiśnicza ? przyjmując nazwę Posada Lasko. Jednak prawdopodobnie wieś o nazwie Lesko istniała tu już dużo wcześniej. W nowym mieście powstał drewniany ratusz, postrzygalnia, waga, więzienie, oraz wyszynk trunków. W XVI w. powstał nowy rynek wybudowano murowany kościół parafialny oraz cerkiew. Z tego też okresu pochodzą najstarsze fragmenty zamku leskiego. Otoczone murami miasto posiadało dwie bramy: górną ? wschodnią zwaną lwowską i dolną ? zachodnią Węgierską. W XVII wieku Lesko przeżywało rozkwit gospodarczy, a kupcy lescy znani byli z handlu węgierskim winem. Zawieruchy wojenne szczęśliwie omijały Lesko przez lata, dopiero w 1704 r. zostało doszczętnie spalone przez wojska szwedzkie. W 1731 r. miasteczko przeszło pod władanie J. Ossolińskiego, który wielce mu się zasłużył. Kolejny okres prosperity nastąpił w II poł. XIX wieku, wtedy m. In. Powstał obecny ratusz. Wówczas zamek leski pełnił funkcje ośrodka towarzyskiego i kulturalnego regionu. Zamek ów przez wieki rozbudowywany  i zmieniany stanowi doskonały przegląd kolejnych epok i panujących w nich stylów. W czasie II wojny światowej został zdewastowany przez wojska sowieckie. Odremontowany w latach powojennych wykorzystywany jako ośrodek wypoczynkowy, nie jest udostępniony zwiedzającym.

Interesująca jest historia Żydów leskich, którzy mieszkali tu niemal od założenia miasta. Legenda głosi, że pierwszymi osadnikami żydowskimi byli wygnańcy z Hiszpanii. Pod koniec XIX w. Żydzi stanowili połowę mieszkańców Leska, a na początku XX w. ? do II wojny światowej ? większość. Stojąca do dziś synagoga powstała prawdopodobnie na przełomie XVI i XVII w. obecnie mieści się w niej sala wystawowa Bieszczadzkiego Domu Kultury. Na kirkucie (cmentarzu żydowskim) zachowało się ok. dwóch tysięcy macew (nagrobków), najstarsze z XVI w.

 W miejscowości znajduje się kilka źródeł mineralnych ? siarczkowych (Jadwiga, Józef, Julian, Marcin, Mieczysław). W okresie międzywojennym funkcjonował tu nawet niewielki zakład kąpielowy.

Lesko poza funkcjami turystycznymi stanowe przede wszystkim jednak ważny bieszczadzki węzeł komunikacyjny PKS. Stąd wyruszają autobusy dalekobieżne i podmiejskie. Znajduje się tu pogotowie ratunkowe, szpital, apteka, punkty handlowe oraz stacja paliw. Zatrzymać się można w kilku ośrodkach wypoczynkowych, jest również hotel, motel, kemping, schronisko młodzieżowe, restauracja. W leskim amfiteatrze co roku w lipcu organizowany jest festiwal Country w Bieszczadach.

Materiały przygotowane w oparciu o Mapę Turystyczną Bieszczad Agencja Wydawnicza 

Lesko Noclegi

Atrakcje turystyczne

Rodzaje turystyki

Miejsca do zwiedzania i zabytki

Restauracje i kawiarnie

Apteki

Informacja turystyczna

Szpitale

Ciekawe miejsca do 100 km

Wieś położona na Solinką w głębokiej kotlinie pomiędzy pasmem Wielkiego Działu a pasmem granicznym, u stóp Łopiennika - siedziba władz gminy (ok. 465 mieszkańców). Jedna z najatrakcyjniejszych miejscowości Bieszczadów obok Wetliny i Ustrzyk Górnych. Powstała przy starym trakcie handlowym wiodącym od Sanoka przez Przełęcz nad Roztokami w stronę Humiennego. Zwana pierwotnie Czyasna (Cisna) lokowana była 1522 roku na prawie wołoskim przez ród Balów z Hoczwi.  

W połowie XVII wieku jej właścicielem był rotmistrz królewskiej chorągwi Samuel Bal, który wybudował drogę przez wieś, a następnie pobierał myto od przewożonych na Węgry towarów.W 1806 roku wieś została zakupiona przez rodzinę Fredrów. Tutaj Jacek Fredro, ojciec Aleksandra, zbudował hutę żelaza tzw. fryszerkę, wykorzystującą miejscowe złoża rudy wydobywanej w rejonie Hyrlatej.Urządzenia zakładu rozmieszczone były na przestrzeni 3km od centrum do dzisiejszego Majdanu. Huta produkowała krzyże nagrobne, narzędzia rolnicze, piece, moździerze aptekarskie, garnki, ogrodzenia.Aleksander Fredro opisał Cisną w swoich pamiętnikach Trzy po trzy: Cisna leży w obszerniejszej nieco kotlinie. Folwark, cerkiew, karczma, dalej młynek i tartak ożywiają tą górską wioskę więcej niż wiele innych. O jego pobycie w Cisnej przypomina pamiątkowa tablica.

Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

W 1846 r. robotnicy z huty brali czynny udział w ruchu narodowowyzwoleńczym, którego naczelnikiem był Jerzy Bałharyn, dzierżawca Hrabowej Roztoki leżącej na węgierskich stokach Karpat. Powstanie zostało rozproszone w okolicy Leska przez Austriaków. W latach 1890-95 wybudowano leśną kolejkę wąskotorową do Nowego Łupkowa, a w 1904 r. przedłużono ją do Kalnicy. W czasie I wojny światowej przez wieś przeszedł kilkakrotnie front austriacko-rosyjski, przynosząc wiele zniszczeń.

W 1921 r Cisna liczyła 416 mieszkańców (132 grekokatolików, 166 rzymskokatolików i 118 Żydów). Tuż przed wojną Cisna urosła do ranki letniska, powstał pensjonat Pod Beskidem. W czasie II wojny światowej prowadził tędy przerzutowy szlak kurierski na Węgry. Po 1944 r. Cisna stała się miejscem zaciekłych walk pomiędzy sotniami UPA a oddziałami milicji i WOP-u. po wysiedleniu ludności ukraińskiej w 1947 r. we wsi zostało 30 polskich rodzin. Cisna była wówczas jedyną zaludnioną wsią na południe od Baligrodu. W latach 50 zlokalizowano tu bazę drogowców realizujących wielką obwodnicę bieszczadzką, którą ukończono w 1962 r. Najciekawszym zachowanym zabytkiem jest dawny cmentarz przycerkiewny, położony przy drodze w stronę Majdanu. Tu znajduje się najstarszy w Bieszczadach nagrobek pracownika huty Antoniego Kwiecieńskiego i jego wnuczka  z 1842 roku. Między tym nagrobkiem a bramą widać dość dobrze zachowany zarys cerkwi z 1825 r. (ocalała ikona z wizerunkiem Przemienienia Pańskiego znajduje się w Muzeum Historycznym w Sanoku). Przy drodze do Baligrodu niewielki murowany kościół pw. Św. Stanisława z 1914 r. Na wzgórzu Betlejemka wystawiono w 1984 r pomnik ku czci poległych w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Przy drodze do Baligrodu zobaczyć można dwie stare drewniane chałupy tzw. Chyże. W odległości 2 km od centrum w stronę Komańczy znajduje się główna stacja bieszczadzkiej kolejki wąskotorowej.

Cisna jest dogodnym punktem wyjściowym dla turystów w pasmo Wysokiego Działu, pasmo graniczne i pasmo Łopiennika. Baza noclegowo – gastronomiczna obejmuje dwa hotele, ośrodek wczasowy, schronisko PTTK, bacówkę, schronisko młodzieżowe PTSM (sezon), prywatne pensjonaty, kwatery, pola namiotowe, restauracje, bary, punkty małej gastronomii. Skorzystać można z sezonowej wypożyczalni rowerów górskich, wyciągu narciarskiego, poczty, ośrodka zdrowia, apteki. Stacja benzynowa (2 km w kierunku Wetliny). W schronisku PTTK dyżuruje ratownik GOPR.

Materiały przygotowane w oparciu o Mapę Turystyczną Bieszczad Agencja Wydawnicza

 Cisna Noclegi

Atrakcje turystyczne

Rodzaje turystyki

Restauracje i kawiarnie

Apteki

Informacja turystyczna

Punkty Ratunkowe

Ciekawe miejsca do 100 km

Dawne miasteczko, obecnie niewielka osada położona w dolinie Hoczewki, przy drodze Lesko - Cisna.

Założony na początku XVII wieku przez Piotra II Bala, w 1634roku otrzymał potwierdzenie praw miejskich magdeburskich. Pod koniec XVII wieku Baligród był jednym z ważniejszych ośrodków gospodarczych w regionie, znany z targów winnych oraz zjazdów szlachty sanockiej. Jednak wraz z rozwojem kolei trakt handlowy wiodący z Baligrodu przez przełęcz nad Roztokami Górnymi na Węgry stracił na znaczeni, a miasto zaczęło podupadać.

Pod koniec XIX wieku podstawowym zajęciem mieszkańców było rolnictwo oraz hodowla bydła i owiec. Cały handel skupiony został w rękach Żydów, którzy notabene na początku XX wieku stanowili najliczniejszą grupę w tej wielonarodowej społeczności.Podczas I wojny światowej Baligród znalazł się w strefie wyjątkowo ciężkich walk między wojskami rosyjskimi a austro-węgierskimi. W okresie międzywojennym miejscowość utraciła prawa miejskie, lecz nadal pełniła rolę lokalnego ośrodka handlowego i usługowego. Wraz z wybuchem II wojny światowej Baligród bez walki zajęty został przez oddziały niemieckie. Niemcy ulokowali tu swe władze powiatowe, obsadzając większość stanowisk Ukraińcami. W 1942 roku baligrodzcy Żydzi zostali wywiezieni do obozu koncentracyjnego w Zasławiu, hitlerowcy rozebrali synagog, a macewami z miejskiego kirkutu wybrukowali rynek miasteczka.Latem 1944 roku zaktywizowały się oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii, dokonując masowego mordu na mieszkańcach Baligrodu - zginęło wówczas ponad 40 osób.Tuż po wojnie Baligród pełnił funkcję nieformalnej stolicy Bieszczad ponieważ stacjonował tu garnizon Wojska Polskiego.

Było to najdalej wysunięte miejsce w głąb gór, gdzie Polacy mogli się czuć w miarę bezpiecznie. Upamiętnieniem tamtych czasów jest czołg stojący w rynku, mimo że nie jest to typ, który był tutaj używany jest niewątpliwie symbolem tych wydarzeń, podobnie jak tablica pamiątkowa odsłonięta w 40 rocznicę zbiorowego mordu oraz obelisk ku czci Wojsk Ochrony Pogranicza poległych w walkach z UPA. Najcenniejszym zabytkiem miejscowości jest układ urbanistyczny rynku niemal nie zmieniany do czasów lokacji. Wokół rynku stoi kilkanaście staruch murowanych domów , w południowo-wschodnim narożniku zdewastowany budynek cerkwi. Na północ od rynku znajduje się kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP wybudowany w latach 1877-1879. Będąc w Baligrodzie warto odwiedzić duży cmentarz wojskowy żołnierzy polskich i radzieckich poległych w latach 1944-1947.

Materiały przygotowane w oparciu o Mapę Turystyczną Bieszczad Agencja Wydawnicza 

Baligród Noclegi

Atrakcje turystyczne

Miejsca do zwiedzania i zabytki

Restauracje i kawiarnie

Apteki

Punkty Ratunkowe

Solina Turystyka

Solina - miejscowość turystyczno - letniskowa, położona na Zalewem Solińskim.
Ta jedna z najstarszych osad w Bieszczadach powstała prawdopodobnie w XIV.,a powtórnie
lokowano ją w II poł. XV w. na prawie wołoskim.
Pierwszy udokumentowany zapis o niej pochodzi z 1436r., kiedy to należała do rodziny Kmitów.
Nazwa miejscowości pochodzi od eksplatowanych tu słonych żródeł.
Dzisiejsza Solina będąca miejscowością turystyczno - letniskową ma niewiele wspólnego z tą dawną Soliną.

 Solina Noclegi

SOLINA

Atrakcje turystyczne

Rodzaje turystyki

Miejsca do zwiedzania i zabytki

Restauracje i kawiarnie

Stacje Paliw

Ciekawe miejsca do 100 km